Oplaadbare lampen: hoe lang branden ze, en mogen ze buiten blijven staan?

Een oplaadbare lamp brandt zo lang als zijn accu groot is en zo kort als hij fel brandt. Op vol vermogen is dat bij de meeste tafellampen een avond, 5 tot 10 uur. Op de laagste dimstand is het een paar dagen. Wat de fabrikant opgeeft, kun je met een eenvoudige rekensom controleren, en daarmee kun je ook lampen vergelijken die elk iets anders vermelden.

De tweede vraag is altijd dezelfde: kan hij buiten blijven staan? Het antwoord staat in de IP-code, maar die zegt alleen iets over water en stof. Over kou, laden en de levensduur van de accu zegt ze niets, en daar zit het echte verschil tussen een lamp die drie zomers meegaat en een die na één winter nog een uur brandt.

Hoe lang brandt een oplaadbare lamp, en hoe reken je dat uit?

Fabrikanten geven de accu meestal op in milliampère-uur (mAh) en de spanning in volt. Lithium-ionaccu’s in lampen werken typisch op 3,7 V. Zo reken je:

1. Energie in de accu (Wh) = mAh × V ÷ 1000.
2. Branduur (uur) = Wh ÷ vermogen van de lamp in watt.

De uitkomst is een schatting: de elektronica verbruikt zelf ook iets, en bij lage dimstanden werkt een lamp vaak zuiniger dan de rekensom voorspelt. De opgave van de fabrikant is daarom leidend, maar de rekensom vertelt je of die opgave over vol vermogen gaat of over de laagste stand. Dat staat er niet altijd bij.

Hoeveel licht geeft een oplaadbare lamp?

Minder dan je gewend bent van een lamp op het stopcontact. De meeste oplaadbare tafellampen geven 50 tot 350 lumen. Ter vergelijking: een gewone ledlamp in een tafellamp binnen geeft al snel 400 tot 800 lumen. Op een terras of balkon is dat geen probleem, want buiten is alles donker en een beetje licht valt meteen op. Licht.wissen 14, de brochure van licht.de over licht in woningen, noemt oplaadbare ledlampen voor balkon en terras uitdrukkelijk praktisch: je zet ze waar je licht nodig hebt, ze zijn meestal dimbaar en je laadt ze op met een smartphonekabel.

Binnen is een oplaadbare lamp vooral handig op plekken zonder stopcontact: een eettafel midden in de kamer, een plank, een bijzettafel naast een fauteuil. Als enige licht in een kamer volstaat hij niet; daarvoor lees je beter verlichting in een huurwoning zonder te boren.

Mag een oplaadbare lamp buiten blijven staan als het regent?

Kijk naar de IP-code. Het eerste cijfer gaat over stof en vaste voorwerpen, het tweede over water. Licht.de zet de betekenis op een rij:

Lucide schrijft in zijn handleidingen dat producten voor binnen niet op vochtige plaatsen gebruikt mogen worden. Een lamp met IP20 zet je dus niet op een terras, ook niet onder een overkapping waar het vocht in de lucht hangt. Twee dingen die de IP-code niet zegt:

• Laden doe je binnen. De laadpoort is het kwetsbare punt. Laat de lamp na regen drogen voor je de kabel insteekt.
• Kou is slecht voor de accu. Bebat, de Belgische organisatie die batterijen inzamelt, schrijft over fietsaccu’s dat het bereik bij lage temperatuur sterk kan dalen, en raadt aan binnen bij kamertemperatuur op te laden. Voor de lithium-ionaccu in een lamp geldt hetzelfde principe.

Hoe houd je de accu jaren gezond?

Een lithium-ionaccu gaat niet eeuwig mee, en in veel oplaadbare lampen kun je hem niet vervangen. Bij de Joe uit het rekenvoorbeeld staat bijvoorbeeld uitdrukkelijk dat de accu niet vervangbaar is. Hoe je laadt en bewaart, bepaalt dus hoe lang de hele lamp meegaat. Bebat geeft deze vuistregels:

• Vermijd helemaal vol en helemaal leeg. Zowel 100 als 0 procent belasten de accu. Bebat raadt aan tussen ongeveer 20 en 90 procent te blijven waar dat kan.
• Vermijd hitte. Een lamp die de hele dag in de volle zon op een tafel staat, verliest sneller capaciteit. Langdurige warmte verkort de levensduur van de accu.
• Bewaar in de winter binnen, droog en bij kamertemperatuur, met de accu minstens half vol en idealiter rond 80 procent. Laad hem tussendoor bij als hij maanden ongebruikt blijft liggen.

Werkt de accu na jaren niet meer en is hij niet vervangbaar, dan hoort de lamp bij het elektrisch afval, niet bij het huisvuil. Lucide wijst er in zijn handleidingen op dat de wet vraagt om elektrische en elektronische apparaten gescheiden in te zamelen voor hergebruik en recycling.

Waar let je nog op bij het kiezen?

• Hoe laad je hem? Met een USB-kabel, op een laadstation, of draadloos. Een laadstation of een magnetische aansluiting is handig als de lamp vaak heen en weer gaat; een USB-C-poort betekent dat je de lader van je telefoon kunt gebruiken.
• Dimstanden en geheugen. Sommige lampen dimmen traploos met een aanraakknop, andere in drie stappen. Een lamp die onthoudt op welke stand hij stond, spaart een paar tikken per avond.
• Lichtkleur. De meeste oplaadbare lampen branden op 2700 tot 3000 K, warm wit. Voor buiten is dat ook wat je wilt: kouder licht voelt op een terras al snel als werklicht.
• Gewicht en voet. Een lichte lamp waait sneller om. Op een winderig balkon is een zwaardere voet of een lamp die laag bij de tafel blijft geen detail.

Voor vaste verlichting op een terras of in de tuin, met kabels en schakelaars, lees je buitenverlichting.