Wandlampen die sfeer en licht moeten geven, hang je meestal op 1,6 tot 1,8 m hoogte, net boven ooghoogte als je staat, zodat je niet in de lamp kijkt. Op een lange muur zet je ze 1,5 tot 2,5 m uit elkaar, met de halve tussenafstand tot de hoeken, of je stemt ze af op de bank of de kast eronder. Licht naar boven laat een kamer hoger lijken, licht naar beneden maakt ze gezelliger, en licht in beide richtingen tekent verticale lichtbanen die een lege muur structuur geven.
Een lege muur wordt pas een muur als er licht op valt. Twee of drie wandlampen op dezelfde hoogte, met licht dat over het oppervlak naar boven en beneden strijkt, maken van een kale wand een rustig, gestructureerd vlak. Hang ze op 1,6 tot 1,8 m hoogte, verdeel ze gelijkmatig of stem ze af op het meubel ervoor, en kies de lichtrichting naar wat de kamer nodig heeft.
Wandlampen doen in een kamer iets wat een plafondlamp niet kan. Ze brengen licht op ooghoogte, ze verlichten verticale vlakken, en die verticale vlakken bepalen hoe licht en hoe groot een ruimte aanvoelt. Een kamer met een felle plafondlamp en donkere muren voelt kleiner dan dezelfde kamer met minder licht, maar lichte muren.
Op welke hoogte hang je wandlampen?
Voor sfeer- en ruimtelicht: net boven ooghoogte als je staat, meestal 1,6 tot 1,8 m tot het midden van de lamp. Zo kijk je niet in de lichtbron als je door de kamer loopt, en heeft het licht nog ruimte om naar boven en beneden uit te waaieren. Bij een hoog plafond mag het hoger; bij een plafond van 2,40 m houd je het lager, rond 1,6 m, zodat het licht naar boven nog zichtbaar wordt voor het tegen het plafond botst.
Een paar uitzonderingen:
- Leeslicht naast de bank of het bed hangt lager, zodat het licht op het boek valt en niet in je ogen. Gebruik daar een richtbare wandlamp met een arm of een kop die je kunt draaien.
- Licht naast een spiegel hangt rond gezichtshoogte, links en rechts van de spiegel. Licht.de raadt daar diffuus, weinig verblindend licht aan van langwerpige lampen of lampen die indirect naar de muur stralen, en geen spots die op de spiegel gericht zijn.
- In een trapgat meet je vanaf de treden, niet vanaf de vloer. Daarover meer in trap en gang verlichten.
| Plaats | Hoogte | Waarom |
|---|---|---|
| Woonkamer, sfeer en ruimtelicht | 1,60 tot 1,80 m | Net boven ooghoogte als je staat |
| Boven een bank | 1,60 tot 1,70 m, minstens 30 cm boven de rugleuning | Niemand stoot er met het hoofd tegen |
| Leeslamp naast bank of bed | Lager, richtbaar; licht op het boek | Licht van opzij of net van achter |
| Gang | 1,70 tot 1,90 m | Je loopt erlangs, dus niet op ooghoogte |
| Naast een spiegel | Rond gezichtshoogte, aan beide kanten | Gelijkmatig licht op het gezicht |
Hoeveel wandlampen, en hoe ver uit elkaar?
Op een vrije muur werkt een gelijkmatige verdeling: 1,5 tot 2,5 m tussen de lampen, en de helft van die afstand tussen de buitenste lamp en de hoek. Dichter bij elkaar en de lichtbanen vloeien samen tot één vlak; verder uit elkaar en je krijgt losse vlekken met donkere stroken ertussen.
Staat er een meubel tegen de muur, dan bepaalt dat meubel het ritme. Twee wandlampen aan weerszijden van een bank of een dressoir, elk 20 tot 40 cm voorbij het uiteinde, ogen rustiger dan drie lampen die netjes over de muur verdeeld zijn maar niet over het meubel. Is er een raam of een deur in de muur, stem de lampen dan daarop af: symmetrisch rond de opening, of in lijn met de kozijnen.
Licht naar boven, naar beneden of beide: wat is het verschil?
De richting van het licht verandert de kamer meer dan de lamp zelf.
- Naar boven: het licht valt op de bovenkant van de muur en op het plafond, en komt van daar zacht terug. De kamer lijkt hoger en ruimer. Licht.de schrijft over gangen dat ze groter en vriendelijker aanvoelen als wanden en plafond met krachtig indirect licht opgehelderd worden.
- Naar beneden: een lichtvlek onder de lamp, op het meubel en de vloer. Dat geeft eilandjes van licht, gezellig maar minder ruim.
- Beide richtingen: twee lichtbanen, een naar boven en een naar beneden, met de lamp als een donkere band in het midden. Dat is de klassieke manier om een lege muur ritme te geven. Op ruw materiaal zoals baksteen, beton of kalkverf strijkt het licht over de structuur en wordt die structuur zichtbaar.
- Rondom, door glas of stof: een wandlamp met opaal glas of een stoffen kap geeft licht in alle richtingen. Minder grafisch, wel meer bruikbaar licht in de kamer.
Wandlampen die naar boven en beneden schijnen
Alles bekijkenVoor lichtbanen op de muur: van een smalle GU10-wandlamp tot een brede led-armatuur van 1500 lumen.
Een muur met een schilderij of een kast
Hangt er kunst aan de muur, dan verlicht je het werk en niet de muur eromheen. Licht.wissen 14, de brochure van licht.de over licht in woningen, geeft een eenvoudige regel: het licht hoort schuin van boven op het schilderij te vallen, vanaf ongeveer 0,5 tot 1,5 m van de wand. Zo krijg je weinig weerspiegeling in glas of vernis. Een schilderijlamp boven de lijst doet hetzelfde van dichtbij; een railsysteem langs de wand laat je de spots verschuiven als je de kunst wisselt.
Een open boekenkast of een kast met objecten licht je het mooist van voren en schuin boven aan, met een of twee richtbare wandspots of spots op een rail, niet met een lamp die recht naar beneden in de kast schijnt.
Trio Lighting Cuadro schilderijverlichting grijs satijn nikkel 480mm
Een schilderijlamp van 48 cm breed met 600 lumen in 3000 K. Hij hangt boven de lijst en verlicht het werk van dichtbij, zonder dat je een spot aan het plafond nodig hebt. € 114,41
Een tv-muur verlichten zonder weerspiegeling
Een donkere muur met een fel tv-scherm is vermoeiend om naar te kijken. Licht.de raadt aan de zone rond de tv diffuus te verlichten, met bijvoorbeeld een ledstrip achter het toestel, diffuus stralende wandlampen of goed afgeschermde tafellampen ernaast. Richt alles zo dat je geen weerspiegeling op het scherm ziet: geen spot recht op de tv, en geen lamp tegenover het scherm die je in het zwart terugziet. Meer over ledstrips lees je in een ledstrip kiezen.
Nordlux Stay wandlamp zwart dimbaar met USB-oplaadpunt en verstelbare kap
Een verstelbare, dimbare wandlamp met 700 lumen en een USB-oplaadpunt. Hij werkt als leeslicht naast een fauteuil of het bed, omdat je de kap richt waar je hem nodig hebt. € 185,18
Veelgestelde vragen
Moeten wandlampen op dezelfde schakelaar als de plafondlamp?
Liever niet. Wandlampen zijn juist interessant als je ze apart kunt schakelen en dimmen, zodat je ’s avonds met alleen wandlicht zit. Ligt er maar één leiding, dan kun je met slimme lampen of een draadloze schakelaar toch apart bedienen.
Hoeveel lumen moet een wandlamp hebben?
Voor sfeerlicht volstaat 200 tot 400 lumen per lamp. Wil je dat de wandlampen samen een kamer verlichten, reken dan op 500 tot 1500 lumen per lamp, afhankelijk van het aantal en de grootte van de kamer. De lumen-rekentool geeft het totaal voor je ruimte.
Kan een wandlamp in de badkamer?
Ja, met de juiste beschermingsgraad voor de zone waarin hij hangt, meestal IP44 of hoger naast de wastafel. Zie badkamerverlichting en IP-zones.
Welke lichtkleur kies ik voor wandlampen?
Dezelfde als de andere lampen in de kamer, meestal 2700 of 3000 K in een woonruimte. Verschillende lichtkleuren naast elkaar op één muur zie je meteen.
Bronnen
- licht.wissen 14: Licht für Wohnräume, licht.de (ZVEI) (2019)
- Wohnzimmer: Lichtanwendungen, licht.de (2026)
